‘Hee, niet tegen de muur plassen!’ is een vaker gehoorde uitroep tijdens het observeren van korstmossen. Met een loep tegen de muur ontdek je de bijzondere wereld van de korstmossen, en ja dan lijkt het net of je iets heel anders doet.
Afgelopen zaterdag 30 mei ’26 nam ecoloog Erwin Goutbeek ons mee in de wondere wereld van de korstmossen. Korstmossen zijn geen plantjes zoals gewone mossen, maar vormen een symbiose. Het zijn schimmels die samen leven met algen. Ze doen geen vlieg kwaad en tasten stenen (muren) niet aan. Je vindt ze niet alleen op muren, maar ook op bomen en daken. Er zijn in Nederland wel 800 soorten korstmossen! Alle mossen hebben water en voeding nodig. Daarom groeien er meestal meer korstmossen onderaan de boom of muur, waar het zijpelende regenwater de meeste voedingsstoffen in zich heeft. Veel korstmossen houden van specifieke omstandigheden. De ene soort houdt van zuur, de andere van kalksteen, de volgende groeit alleen op hunebedden. De nok van sommige daken kleurt oranje omdat daar het oranje dooiermos groeit dankzij de stikstofrijke poep van vogels. Andere korstmossen zijn goede indicatoren voor een schone lucht, zoals grauw rijpmos.
Korstmossen hebben geweldige namen gekregen waar je je van alles bij kunt voorstellen; vliegenstrontjesmos, kauwgommos, ananaskorst, heksenvingermos. Alleen al die namen zijn prachtig.
De excursie met Erwin voert niet ver, sterker nog, we lopen hoogstens een paar 100 meter gedurende de hele ochtend. Al gauw turen we door een loepje gefascineerd naar de kademuur van de Vecht. Jammer dat deze muur onlangs is schoongespoten. Toch ontdekt Erwin er een bijzondere soort, het muurzwelmos. Met zijn macro-cliplens op zijn telefoon maakt hij er een prachtige foto van.
Als we bij de het Kerkplein zijn, deelt Erwin vlaggetjes uit; ‘ga maar eens één van de lindebomen op het Kerkplein bestuderen en prik voor elke soort die je vindt een vlaggetje in de boom’. Als snel ontdekken we best wat soorten en dat alleen al op de stam van een boom.
Tot slot laat Erwin ons de muur van de kerktoren zien. Als je het niet weet is het gewoon een oude wit-gelige muur, maar van dichtbij groeit er de zeldzame kerkmuurkorst. Opgelucht vertelt Erwin dat de hogedrukspuit de kerktoren heeft overgeslagen.
